Avrupa’da enkaz telaşı Afganistan’dan plansız çıkış daha sonrası hem Biden hem Avrupalı başkanlar ‘Kabil’in çöküşü nasıl öngörülemedi’ reaksiyonlarıyla karşılaştı. Fiyasko daha sonrası hükümetlerin önceliği vatandaşlarının ve kendileriyle çalışan Afganların tahliyesi oldu. İnsani trajedi vahameti artırdı. Lakin ABD’nin “31 Ağustos’ta tahliyeler bitecek” bildirileri başşehirleri telaşa sürükledi. Taliban Sözcüsü de tahliyelerin belirtilen tarihe kadar tamamlanmasını istediklerini vurguladı.
CIA YÖNETİCİSİ KABİL’DE BARADAR İLE BİLİNMEYEN TAHLİYE GÖRÜŞMESİ YAPTI
Pentagon, çıkışların hızlandırılması için asker artırılacağını kaydederken Washington Post, CIA Yöneticisi William Burns’ün Kabil’de Taliban başkanı Baradar’la tahliyeleri görüştüğünü öne sürdü. Sürecin bir haftada bitirilemeyeceğini önbakılırsan Avrupa ülkeleri ise, ABD’ye ‘Süreyi uzatın’ baskısını artırdı. G7 Zirvesi’nde de bunun altı çizildi. Yaptırımları işaret eden başkanlar Taliban’a ‘31 Ağustos’tan daha sonra çıkışların sürmesinde ısrarlıyız’ bildirisi verdi.
AFGANİSTAN’DAKİ KAOS UYDU MANZARALARINDA
Taliban’dan kaçmaya çalışan Afganistanlılar, Kabil Havalimanı’na akını etmeye devam ediyor. Uluslarararası Hamid Karzai Havalimanı’ndaki yoğunluk ise uydu manzaralarıyla gözler önüne serildi. İnsan ve araç kuyrukları, ülkede hala kaosun karar sürdüğünü gösterirken Taliban’dan kaçışların niye olduğu izdihamlarda şimdiye kadar 20’den çok kişi hayatını yitirdi. ABD ve Avrupa ülkelerinin bölgedeki tahliye süreçleri devam ederken ülkeyi terk etmek isteyen binlerce Afganın güç şatlar altındaki kaygılı bekleyişi de sürüyor.
AVRUPA KABİL’DE TAHLİYE TELAŞINDA
ABD’nin ‘plansız çıkışı’ daha sonrası Afganistan’da hakimiyet kuran Taliban, ülkede kaosa yol açarken Avrupa devletleri vatandaşlarını ve kendilerine yardımcı olan Afganları tahliye sürecine başladı. Lakin sürecin 31 Ağustos’ta tamamlanmasının mümkün gözükmemesi hükümetleri tenkitlerin odağına taşıdı. İç siyasette koltuk krizi yaşamak istemeyen başkanlar, G7 doruğunda Washington’a ‘tahliye müddeti uzasın’ davetinde bulundu.
ABD’nin Afganistan’dan çekilme sonucu daha sonrası süratli ilerleyişini sürdüren Taliban, kısa müddet içerisinde ülkeyi ele geçirdi. Denetimin Taliban’a geçmesi daha sonrası ülkeden kaçmak isteyenler, Kabil Havalimanı’nda kaosa niye oldu. Bölgedeki tahliyeler sırasında yaşanan izdiham gün be gün büyürken ABD Lideri Jao Biden, Afganistan’daki tahliye sürecini 31 Ağustos’ta tamamlamayı planladıklarını deklare etti.
Belirlenen tarihin kendileri için ‘kırmızı çizgi’ olduğunu söyleyen Taliban sözcüsü Süheyl Şahin de “Batı güçleri ek vakit talep ederlerse, bunun sonuçları olur” tehdidinde bulundu. Lakin gelinen noktada, bilhassa Avrupa ülkelerinin bölgedeki vatandaşlarını ve kendilerine takviye sağlayan Afganların tahliyesinin belirlenen tarihe kadar gerçekleştirmesinin mümkün gözükmemesi kaygılara niye oldu. Batı ülkelerindeki iç siyasete de bahis olan ‘tahliye kaosu’ başkanlara yönelik ‘Vatandaşlarımızı ve bize yardım edenleri Kabil’deki enkazdan kurtarın’ tenkitlerine yol açtı.
Kritik süreç devam ederken İngiltere ve Fransa başta olmak ‘koltukları tehlikeye giren’ Batı’lı önderler ise ABD’ye tahliye müddetinin uzatılması talebinde bulunmak için G7 doruğunda buluştu. Fransa, Almanya, İtalya, İngiltere, ABD, Kanada ve Japonya’nın başkanlarını bir ortaya getiren tepeye NATO ve BM Genel Sekreterleri de davet edildi. toplantıda Afganistan’dan çekilmelerinin bir haftada mümkün olamayacağını belirten Avrupa hükümetleri, ABD Lideri Biden’dan sürecin uzatılmasını talep etti. Tepe öncesi açıklamalarda bulunan Pentagon Sözcüsü John Kirby ise Afganistan’dan tahliye sürecinde Taliban ile yakın irtibat halinde olduklarını lakin ortak devriye yapmadıklarını belirtti. Son 24 saat ortasında 11 bine yakın kişiyi tahliye ettiklerini ve bu sayıyla bir arada tahliye operasyonunun başladığı 14 Ağustos’tan bu yana ülkeden çıkarılanların sayısının 37 bini geçtiğini vurgulayan Kirby, bu bireylerin ne kadarının hangi milletlerden olduğu ayrıntısını ise paylaşmadı. Pentagon Sözcüsü, ayrıyeten tahliye süreçlerinin belirlenen müddette tamamlanacağını belirterek, süreci uzatmak üzere bir gündemlerinin olmadığı bildirisini da verdi. Öte yandan, Almanya Dışişleri Bakanı Maas, 31 Ağustos daha sonrasında Kabil Havalimanı’nı sivil gayelerle kullanmaya devam edebilmek için Türkiye, ABD ve Taliban ile görüştüklerini söylemiş oldu. Maas, ABD askerlerinin Afganistan’dan çekilmesinin akabinde Taliban’ın havalimanın işletilmesinde rolü olacağını kaydetti.
CİA YÖNETİCİSİ TALİBAN’LA GÖRÜŞTÜ:
Öbür taraftan, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Yöneticisi William J. Burns’ün pazartesi günü Kabil’de Taliban’ın fiili başkanı Birader’le gizlice görüştüğü ortaya çıktı. Görüşme, Afganistan’daki tahliyelerin 31 Ağustos’a kadar tamamlanması operasyonunun başarısızlığının gölgesinde geçti. The Washington Post gazetesindeki habere nazaran, bunun, İslamcı örgütün Afganistan başşehrini silah zoruyla ele geçirmesinden beri Joe Biden idaresiyle içindeki en üst seviye yüz yüze görüşme olduğu açıklandı.
ÖRGÜTÜN TOPLU İNFAZLARI BAŞLADI
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Afganistan’da yaşanan insan hakları ihlallerine dikkat çekti. Bachelet, Taliban’ın ülkenin tamamında denetimi ele geçirmesinin akabinde sivillerin ve eski Afgan güvenlik vazifelilerinin topluca infaz edildiğine ait haberler aldıklarını söylemiş oldu. Bayanların kimi bölgelerde sokağa çıkmasının sonlandırıldığını ve kız çocuklarını da okula gidemediğini kaydeden Bachelet, insan hakları ihlalleri haberlerinin emniyetli kaynaklardan geldiğini de vurguladı. Bachelet, erkek çocuklarının da asker olarak kullanıldığına ait haberler olduğunu söylemiş oldu. Riskin özelikle geçen senelerda toplumda görünür olan ve öne çıkan bayanlar, gazeteciler ve yeni kuşak isimler için bilhassa önemli olduğunu söyleyen Bachelet, Afganistan’daki farklı etnik ve dini azınlıkların da tıpkı biçimde tehdit altında olduğunu söylemiş oldu.
G7’DEN TALİBAN’A ‘TAHLİYELER SÜRSÜN’ DAVETİ
Afganistan’daki durumu görüşmek üzere toplanan G7 doruğunun akabinde peş peşe açıklamalar geldi. G7 başkanları Afganistan’daki sınırsız insani yardım erişimi de dahil olmak üzere, bölgedeki memleketler arası insani müdahaleye toplu olarak katkıda bulunacaklarını belirtti. Avrupa Birliği (AB) Kurulu Lideri Charles Michel “Çok kuvvetli bir ileti vermeliyiz Taliban’a. Yalnızca operasyonel manada irtibatımız var, inançlı bir tahliye olabilmesi için irtibat halindeyiz. Taliban’ı tanıma şu anda masada değil” dedi. İngiltere Başbakanı Boris Johnson ise Kabil’de ‘üzücü görüntüler’ olduğunu ve ‘havaalanındaki durumun daha güzele gitmediğini’ söylemiş oldu. Johnson “Binlerce kişiyi daha dışarı çıkarabileceğimizden eminiz” tabirlerini kullanarak “Yapabileceğimiz son ana kadar devam edeceğiz” dedi. Johnson, G7’nin Taliban ile gelecekteki etkileşim için ‘yol haritasında’ anlaştığını söyleyerek G7’nin 31 Ağustos’tan daha sonra Afganistan’dan ayrılmak isteyen bireylerin ‘güvenli geçişi’ konusunda ısrar edeceklerini lisana getirdi.
CIA YÖNETİCİSİ KABİL’DE BARADAR İLE BİLİNMEYEN TAHLİYE GÖRÜŞMESİ YAPTI
Pentagon, çıkışların hızlandırılması için asker artırılacağını kaydederken Washington Post, CIA Yöneticisi William Burns’ün Kabil’de Taliban başkanı Baradar’la tahliyeleri görüştüğünü öne sürdü. Sürecin bir haftada bitirilemeyeceğini önbakılırsan Avrupa ülkeleri ise, ABD’ye ‘Süreyi uzatın’ baskısını artırdı. G7 Zirvesi’nde de bunun altı çizildi. Yaptırımları işaret eden başkanlar Taliban’a ‘31 Ağustos’tan daha sonra çıkışların sürmesinde ısrarlıyız’ bildirisi verdi.
AFGANİSTAN’DAKİ KAOS UYDU MANZARALARINDA
Taliban’dan kaçmaya çalışan Afganistanlılar, Kabil Havalimanı’na akını etmeye devam ediyor. Uluslarararası Hamid Karzai Havalimanı’ndaki yoğunluk ise uydu manzaralarıyla gözler önüne serildi. İnsan ve araç kuyrukları, ülkede hala kaosun karar sürdüğünü gösterirken Taliban’dan kaçışların niye olduğu izdihamlarda şimdiye kadar 20’den çok kişi hayatını yitirdi. ABD ve Avrupa ülkelerinin bölgedeki tahliye süreçleri devam ederken ülkeyi terk etmek isteyen binlerce Afganın güç şatlar altındaki kaygılı bekleyişi de sürüyor.
AVRUPA KABİL’DE TAHLİYE TELAŞINDA
ABD’nin ‘plansız çıkışı’ daha sonrası Afganistan’da hakimiyet kuran Taliban, ülkede kaosa yol açarken Avrupa devletleri vatandaşlarını ve kendilerine yardımcı olan Afganları tahliye sürecine başladı. Lakin sürecin 31 Ağustos’ta tamamlanmasının mümkün gözükmemesi hükümetleri tenkitlerin odağına taşıdı. İç siyasette koltuk krizi yaşamak istemeyen başkanlar, G7 doruğunda Washington’a ‘tahliye müddeti uzasın’ davetinde bulundu.
ABD’nin Afganistan’dan çekilme sonucu daha sonrası süratli ilerleyişini sürdüren Taliban, kısa müddet içerisinde ülkeyi ele geçirdi. Denetimin Taliban’a geçmesi daha sonrası ülkeden kaçmak isteyenler, Kabil Havalimanı’nda kaosa niye oldu. Bölgedeki tahliyeler sırasında yaşanan izdiham gün be gün büyürken ABD Lideri Jao Biden, Afganistan’daki tahliye sürecini 31 Ağustos’ta tamamlamayı planladıklarını deklare etti.
Belirlenen tarihin kendileri için ‘kırmızı çizgi’ olduğunu söyleyen Taliban sözcüsü Süheyl Şahin de “Batı güçleri ek vakit talep ederlerse, bunun sonuçları olur” tehdidinde bulundu. Lakin gelinen noktada, bilhassa Avrupa ülkelerinin bölgedeki vatandaşlarını ve kendilerine takviye sağlayan Afganların tahliyesinin belirlenen tarihe kadar gerçekleştirmesinin mümkün gözükmemesi kaygılara niye oldu. Batı ülkelerindeki iç siyasete de bahis olan ‘tahliye kaosu’ başkanlara yönelik ‘Vatandaşlarımızı ve bize yardım edenleri Kabil’deki enkazdan kurtarın’ tenkitlerine yol açtı.
Kritik süreç devam ederken İngiltere ve Fransa başta olmak ‘koltukları tehlikeye giren’ Batı’lı önderler ise ABD’ye tahliye müddetinin uzatılması talebinde bulunmak için G7 doruğunda buluştu. Fransa, Almanya, İtalya, İngiltere, ABD, Kanada ve Japonya’nın başkanlarını bir ortaya getiren tepeye NATO ve BM Genel Sekreterleri de davet edildi. toplantıda Afganistan’dan çekilmelerinin bir haftada mümkün olamayacağını belirten Avrupa hükümetleri, ABD Lideri Biden’dan sürecin uzatılmasını talep etti. Tepe öncesi açıklamalarda bulunan Pentagon Sözcüsü John Kirby ise Afganistan’dan tahliye sürecinde Taliban ile yakın irtibat halinde olduklarını lakin ortak devriye yapmadıklarını belirtti. Son 24 saat ortasında 11 bine yakın kişiyi tahliye ettiklerini ve bu sayıyla bir arada tahliye operasyonunun başladığı 14 Ağustos’tan bu yana ülkeden çıkarılanların sayısının 37 bini geçtiğini vurgulayan Kirby, bu bireylerin ne kadarının hangi milletlerden olduğu ayrıntısını ise paylaşmadı. Pentagon Sözcüsü, ayrıyeten tahliye süreçlerinin belirlenen müddette tamamlanacağını belirterek, süreci uzatmak üzere bir gündemlerinin olmadığı bildirisini da verdi. Öte yandan, Almanya Dışişleri Bakanı Maas, 31 Ağustos daha sonrasında Kabil Havalimanı’nı sivil gayelerle kullanmaya devam edebilmek için Türkiye, ABD ve Taliban ile görüştüklerini söylemiş oldu. Maas, ABD askerlerinin Afganistan’dan çekilmesinin akabinde Taliban’ın havalimanın işletilmesinde rolü olacağını kaydetti.
CİA YÖNETİCİSİ TALİBAN’LA GÖRÜŞTÜ:
Öbür taraftan, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Yöneticisi William J. Burns’ün pazartesi günü Kabil’de Taliban’ın fiili başkanı Birader’le gizlice görüştüğü ortaya çıktı. Görüşme, Afganistan’daki tahliyelerin 31 Ağustos’a kadar tamamlanması operasyonunun başarısızlığının gölgesinde geçti. The Washington Post gazetesindeki habere nazaran, bunun, İslamcı örgütün Afganistan başşehrini silah zoruyla ele geçirmesinden beri Joe Biden idaresiyle içindeki en üst seviye yüz yüze görüşme olduğu açıklandı.
ÖRGÜTÜN TOPLU İNFAZLARI BAŞLADI
Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet, Afganistan’da yaşanan insan hakları ihlallerine dikkat çekti. Bachelet, Taliban’ın ülkenin tamamında denetimi ele geçirmesinin akabinde sivillerin ve eski Afgan güvenlik vazifelilerinin topluca infaz edildiğine ait haberler aldıklarını söylemiş oldu. Bayanların kimi bölgelerde sokağa çıkmasının sonlandırıldığını ve kız çocuklarını da okula gidemediğini kaydeden Bachelet, insan hakları ihlalleri haberlerinin emniyetli kaynaklardan geldiğini de vurguladı. Bachelet, erkek çocuklarının da asker olarak kullanıldığına ait haberler olduğunu söylemiş oldu. Riskin özelikle geçen senelerda toplumda görünür olan ve öne çıkan bayanlar, gazeteciler ve yeni kuşak isimler için bilhassa önemli olduğunu söyleyen Bachelet, Afganistan’daki farklı etnik ve dini azınlıkların da tıpkı biçimde tehdit altında olduğunu söylemiş oldu.
G7’DEN TALİBAN’A ‘TAHLİYELER SÜRSÜN’ DAVETİ
Afganistan’daki durumu görüşmek üzere toplanan G7 doruğunun akabinde peş peşe açıklamalar geldi. G7 başkanları Afganistan’daki sınırsız insani yardım erişimi de dahil olmak üzere, bölgedeki memleketler arası insani müdahaleye toplu olarak katkıda bulunacaklarını belirtti. Avrupa Birliği (AB) Kurulu Lideri Charles Michel “Çok kuvvetli bir ileti vermeliyiz Taliban’a. Yalnızca operasyonel manada irtibatımız var, inançlı bir tahliye olabilmesi için irtibat halindeyiz. Taliban’ı tanıma şu anda masada değil” dedi. İngiltere Başbakanı Boris Johnson ise Kabil’de ‘üzücü görüntüler’ olduğunu ve ‘havaalanındaki durumun daha güzele gitmediğini’ söylemiş oldu. Johnson “Binlerce kişiyi daha dışarı çıkarabileceğimizden eminiz” tabirlerini kullanarak “Yapabileceğimiz son ana kadar devam edeceğiz” dedi. Johnson, G7’nin Taliban ile gelecekteki etkileşim için ‘yol haritasında’ anlaştığını söyleyerek G7’nin 31 Ağustos’tan daha sonra Afganistan’dan ayrılmak isteyen bireylerin ‘güvenli geçişi’ konusunda ısrar edeceklerini lisana getirdi.