Duru
New member
Görevin sonunda karşılarına devasa bir boss çıktı.
Selin heyecanlandı.
“Bunu yeneceğiz.”
Mert hemen plan çıkardı.
“Üç aşaması var. İlk aşamada saldırı, ikinci aşamada savunma, üçüncü aşamada herkesin hareket etmesi gerekiyor.”
Ece ise başka bir şey fark etti.
“Bir dakika.”
Herkes durdu.
“Ne oldu?”
“Boss'u yenmek için sadece saldırı yapmamız gerekmiyor. Haritadaki çevresel mekanizmayı kullanmamız gerekiyor.”
Mert birkaç saniye inceledi.
Sonra gülümsedi.
“Demek çözüm karakterimizin gücünde değil, haritanın kendisinde.”
İşte PvE'nin temel cazibelerinden biri burada ortaya çıkıyordu.
Oyuncu, oyunun kendisine sunduğu problemi çözmeye çalışır.
Bu bazen bir bulmaca olabilir.
Bazen koordinasyon gerektiren bir boss savaşıdır.
Bazen de saatler süren bir keşif yolculuğudur.
PvE'nin önemli özelliklerinden biri, oyuncunun ortak bir hedef etrafında birleşmesine izin vermesidir.
PvP'de rakibin niyetini tahmin etmeye çalışırsınız.
PvE'de ise çoğu zaman oyunun kurallarını çözmeye çalışırsınız.
Fakat ilginç biçimde iki sistem birbirine sandığımızdan daha fazla benzer.
Çünkü iyi bir PvP oyuncusu rakibin davranışını analiz eder.
İyi bir PvE oyuncusu da boss'un davranışını analiz eder.
İkisinde de zamanlama vardır.
İkisinde de kaynak yönetimi vardır.
İkisinde de strateji vardır.
İkisinde de hata yapıldığında sonuç alınır.
5. Bölüm: Aynı Oyuncu, İki Farklı Dünya
Bir hafta sonra Mert'in başına ilginç bir şey geldi.
PvP'de sürekli kazanan takım, PvE zindanında başarısız oluyordu.
Mert sinirlendi.
“Bu mümkün değil. Mekanikleri doğru uyguluyoruz.”
Ece cevap verdi:
“Hayır, mekanikleri biliyoruz. Ama birbirimizi dinlemiyoruz.”
Bu kez Mert itiraz etmedi.
Takım tekrar denedi.
Derya oyuncuların görevlerini netleştirdi.
Ece herkesin yetenek sürelerini takip etti.
Mert saldırı düzenini planladı.
Selin ise boss'un beklenmedik hareketlerini gözlemleyip herkesi uyardı.
Sonunda boss düştü.
Ekranda zafer mesajı belirdi.
Bir süre kimse konuşmadı.
Sonra Mert şöyle dedi:
“Sanırım mesele PvP mi PvE mi değilmiş.”
Ece sordu:
“Neymiş?”
“Nasıl oynadığımız.”
Bu cümle, bütün hikâyenin özeti gibiydi.
Çünkü PvP ve PvE arasındaki farkı anlamak için yalnızca kısaltmaların açılımını bilmek yetmez.
PvP, başka oyuncularla rekabet ettiğiniz alandır.
PvE, oyunun dünyasına ve yapay zekâ kontrollü unsurlarına karşı mücadele ettiğiniz alandır.
Fakat oyuncunun deneyimi bundan çok daha karmaşıktır.
Bir oyuncu hem PvP hem PvE sevebilir.
Bir oyunda PvE ağırlıklı oynayıp başka bir oyunda PvP'ye ilgi duyabilir.
Hatta aynı oyunda sabah PvE zindanına girip akşam arkadaşlarıyla PvP maçı yapabilir.
6. Bölüm: PvP ve PvE'nin Toplumsal Aynası
Bu kavramları ilginç yapan bir başka nokta da oyunların toplumdan tamamen bağımsız olmamasıdır.
İnsanlar oyunları tasarlar, insanlar oynar ve insanlar topluluklar oluşturur.
Dolayısıyla oyun dünyalarında iş birliği, rekabet, liderlik, aidiyet, başarı ve çatışma gibi gerçek hayatta karşılaştığımız kavramlar da görülür.
Bir PvP takımında liderlik yapan kişi yalnızca stratejik kararlar vermek zorunda değildir. Takım içindeki anlaşmazlıkları da yönetebilir.
Bir PvE grubunda deneyimli oyuncu yalnızca boss mekaniklerini bilmekle kalmaz; yeni oyunculara mekanikleri anlatmak zorunda kalabilir.
Bu nedenle oyunlardaki başarı yalnızca refleks veya ekipmanla açıklanamaz.
İletişim de önemlidir.
Empati de önemlidir.
Analiz de önemlidir.
Planlama da önemlidir.
Ve bunların hiçbiri belirli bir cinsiyete ait özellikler değildir.
Mert'in çözüm odaklı olması onu “erkek olduğu için” stratejik yapmıyordu.
Ece'nin insanları düşünmesi de onu “kadın olduğu için” empatik yapmıyordu.
Bunlar onların karakter özellikleriydi.
Üstelik hikâyede roller sürekli değişiyordu.
Bir gün Mert sakinleştiren kişi olabiliyor, başka bir gün Ece en hızlı taktik planını çıkarabiliyordu.
Belki de oyunların bize öğrettiği en güzel şeylerden biri bu:
İnsanları tek bir özellikle tanımlamak çoğu zaman onları anlamayı zorlaştırıyor.
7. Bölüm: Peki PvP mi, PvE mi?
Şehir meydanına geri döndüklerinde Derya arkadaşlarına baktı.
“Şimdi söyleyin. Hangisini daha çok seviyorsunuz?”
Mert:
“PvP.”
Ece:
“PvE.”
Selin:
“İkisi de.”
Herkes güldü.
Derya ise farklı bir cevap verdi:
“Ben oyuncuya göre değiştiğini düşünüyorum.”
Aslında belki de en doğru cevap buydu.
PvP'nin heyecanı başka oyuncuların tahmin edilemezliğinden gelir. Karşınızdaki insan aynı taktiği her zaman aynı şekilde uygulamayabilir.
PvE'nin keyfi ise oyunun dünyasını çözmekten, güçlü düşmanları alt etmekten, görevleri tamamlamaktan ve arkadaşlarla ortak hedefe ulaşmaktan gelebilir.
Bazı oyuncular rekabetin gerilimini sever.
Bazıları hikâye anlatımını.
Bazıları karakter geliştirmeyi.
Bazıları ekip çalışmasını.
Bazıları da hepsini.
Üstelik günümüzde pek çok oyun PvP ve PvE'yi birbirinden kesin çizgilerle ayırmıyor. Bazı yapımlarda oyuncular önce çevresel düşmanlarla savaşırken daha sonra başka oyuncularla karşılaşabiliyor. Bazılarında ise PvE görevleri karakter gelişimi sağlayarak PvP performansını etkileyebiliyor.
Bu yüzden bir oyunun “PvP oyunu” veya “PvE oyunu” olarak tanımlanması bazen yalnızca genel eğilimi anlatır.
Son Söz: İki Kısaltmadan Daha Fazlası
Bugün bir oyuna girip “PvP mi oynasam, PvE mi?” diye düşündüğünüzde aslında daha büyük bir seçim yapıyorsunuz.
Rekabet mi istiyorsunuz?
Keşif mi?
Takım arkadaşlarınızla ortak bir hedefe ulaşmak mı?
Yoksa başka bir oyuncunun hamlesini okuyup ona karşılık vermek mi?
Benim bu kavramlara bakışımı değiştiren şey de tam olarak bu ayrım oldu.
PvP yalnızca savaşmak değildir.
PvE yalnızca yaratık kesmek değildir.
Birinde insan davranışlarını, diğerinde oyunun sistemlerini okumaya çalışırsınız. Fakat her ikisinin merkezinde de oyuncu vardır.
Ve belki de en güzel tarafı şudur:
Aynı oyunun içinde bir gün rakibinizle mücadele ederken, ertesi gün aynı kişiyle aynı takımda bir boss'a karşı savaşabilirsiniz.
Dün sizi yenen oyuncu bugün takım arkadaşınız olabilir.
Dün birlikte zindana girdiğiniz arkadaşınız bugün arenada rakibiniz olabilir.
Bu açıdan bakınca PvP ve PvE arasındaki sınır yalnızca oyun tasarımının değil, oyuncu deneyiminin de bir parçasıdır.
Peki sizin için durum nasıl?
Bir oyunda PvP denildiğinde aklınıza rekabet, taktik ve rakibi okumak mı geliyor?
Yoksa PvE tarafında uzun görevler, boss savaşları ve ekip çalışması mı daha çekici?
Ve daha önemlisi: Sizce iyi bir oyuncuyu belirleyen şey hızlı refleksler mi, strateji mi, iletişim mi, yoksa bütün bunları doğru zamanda kullanabilmek mi?
Forumda özellikle şu sorunun cevaplarını merak ediyorum:
Bir oyunda PvP ve PvE arasında seçim yapmanız gerekseydi, hangi oyun tarzını seçerdiniz ve sizi o seçime götüren asıl sebep ne olurdu?
Not olarak, bu yazıdaki tarihsel ve oyuncu davranışlarına ilişkin çerçeve; Richard Bartle'ın çok oyunculu oyunlardaki oyuncu tipleri üzerine 1996 tarihli çalışması ve Nick Yee'nin çevrim içi oyun motivasyonlarını inceleyen araştırmaları gibi akademik çalışmalardan esinlenmiştir. Bu araştırmalar oyuncu tercihlerini tek bir kalıba indirgemek yerine farklı motivasyonların bir arada bulunabileceğine dikkat çekmesi açısından özellikle önemlidir.
Karakter rollerini tutarlı biçimde düzeltAçılışı daha samimi ve kişisel yap
Karakter rollerini tutarlı biçimde düzelt
Açılışı daha samimi ve kişisel yap
Tarihsel bölümü hikâyeye daha doğal bağla
Selin heyecanlandı.
“Bunu yeneceğiz.”
Mert hemen plan çıkardı.
“Üç aşaması var. İlk aşamada saldırı, ikinci aşamada savunma, üçüncü aşamada herkesin hareket etmesi gerekiyor.”
Ece ise başka bir şey fark etti.
“Bir dakika.”
Herkes durdu.
“Ne oldu?”
“Boss'u yenmek için sadece saldırı yapmamız gerekmiyor. Haritadaki çevresel mekanizmayı kullanmamız gerekiyor.”
Mert birkaç saniye inceledi.
Sonra gülümsedi.
“Demek çözüm karakterimizin gücünde değil, haritanın kendisinde.”
İşte PvE'nin temel cazibelerinden biri burada ortaya çıkıyordu.
Oyuncu, oyunun kendisine sunduğu problemi çözmeye çalışır.
Bu bazen bir bulmaca olabilir.
Bazen koordinasyon gerektiren bir boss savaşıdır.
Bazen de saatler süren bir keşif yolculuğudur.
PvE'nin önemli özelliklerinden biri, oyuncunun ortak bir hedef etrafında birleşmesine izin vermesidir.
PvP'de rakibin niyetini tahmin etmeye çalışırsınız.
PvE'de ise çoğu zaman oyunun kurallarını çözmeye çalışırsınız.
Fakat ilginç biçimde iki sistem birbirine sandığımızdan daha fazla benzer.
Çünkü iyi bir PvP oyuncusu rakibin davranışını analiz eder.
İyi bir PvE oyuncusu da boss'un davranışını analiz eder.
İkisinde de zamanlama vardır.
İkisinde de kaynak yönetimi vardır.
İkisinde de strateji vardır.
İkisinde de hata yapıldığında sonuç alınır.
5. Bölüm: Aynı Oyuncu, İki Farklı Dünya
Bir hafta sonra Mert'in başına ilginç bir şey geldi.
PvP'de sürekli kazanan takım, PvE zindanında başarısız oluyordu.
Mert sinirlendi.
“Bu mümkün değil. Mekanikleri doğru uyguluyoruz.”
Ece cevap verdi:
“Hayır, mekanikleri biliyoruz. Ama birbirimizi dinlemiyoruz.”
Bu kez Mert itiraz etmedi.
Takım tekrar denedi.
Derya oyuncuların görevlerini netleştirdi.
Ece herkesin yetenek sürelerini takip etti.
Mert saldırı düzenini planladı.
Selin ise boss'un beklenmedik hareketlerini gözlemleyip herkesi uyardı.
Sonunda boss düştü.
Ekranda zafer mesajı belirdi.
Bir süre kimse konuşmadı.
Sonra Mert şöyle dedi:
“Sanırım mesele PvP mi PvE mi değilmiş.”
Ece sordu:
“Neymiş?”
“Nasıl oynadığımız.”
Bu cümle, bütün hikâyenin özeti gibiydi.
Çünkü PvP ve PvE arasındaki farkı anlamak için yalnızca kısaltmaların açılımını bilmek yetmez.
PvP, başka oyuncularla rekabet ettiğiniz alandır.
PvE, oyunun dünyasına ve yapay zekâ kontrollü unsurlarına karşı mücadele ettiğiniz alandır.
Fakat oyuncunun deneyimi bundan çok daha karmaşıktır.
Bir oyuncu hem PvP hem PvE sevebilir.
Bir oyunda PvE ağırlıklı oynayıp başka bir oyunda PvP'ye ilgi duyabilir.
Hatta aynı oyunda sabah PvE zindanına girip akşam arkadaşlarıyla PvP maçı yapabilir.
6. Bölüm: PvP ve PvE'nin Toplumsal Aynası
Bu kavramları ilginç yapan bir başka nokta da oyunların toplumdan tamamen bağımsız olmamasıdır.
İnsanlar oyunları tasarlar, insanlar oynar ve insanlar topluluklar oluşturur.
Dolayısıyla oyun dünyalarında iş birliği, rekabet, liderlik, aidiyet, başarı ve çatışma gibi gerçek hayatta karşılaştığımız kavramlar da görülür.
Bir PvP takımında liderlik yapan kişi yalnızca stratejik kararlar vermek zorunda değildir. Takım içindeki anlaşmazlıkları da yönetebilir.
Bir PvE grubunda deneyimli oyuncu yalnızca boss mekaniklerini bilmekle kalmaz; yeni oyunculara mekanikleri anlatmak zorunda kalabilir.
Bu nedenle oyunlardaki başarı yalnızca refleks veya ekipmanla açıklanamaz.
İletişim de önemlidir.
Empati de önemlidir.
Analiz de önemlidir.
Planlama da önemlidir.
Ve bunların hiçbiri belirli bir cinsiyete ait özellikler değildir.
Mert'in çözüm odaklı olması onu “erkek olduğu için” stratejik yapmıyordu.
Ece'nin insanları düşünmesi de onu “kadın olduğu için” empatik yapmıyordu.
Bunlar onların karakter özellikleriydi.
Üstelik hikâyede roller sürekli değişiyordu.
Bir gün Mert sakinleştiren kişi olabiliyor, başka bir gün Ece en hızlı taktik planını çıkarabiliyordu.
Belki de oyunların bize öğrettiği en güzel şeylerden biri bu:
İnsanları tek bir özellikle tanımlamak çoğu zaman onları anlamayı zorlaştırıyor.
7. Bölüm: Peki PvP mi, PvE mi?
Şehir meydanına geri döndüklerinde Derya arkadaşlarına baktı.
“Şimdi söyleyin. Hangisini daha çok seviyorsunuz?”
Mert:
“PvP.”
Ece:
“PvE.”
Selin:
“İkisi de.”
Herkes güldü.
Derya ise farklı bir cevap verdi:
“Ben oyuncuya göre değiştiğini düşünüyorum.”
Aslında belki de en doğru cevap buydu.
PvP'nin heyecanı başka oyuncuların tahmin edilemezliğinden gelir. Karşınızdaki insan aynı taktiği her zaman aynı şekilde uygulamayabilir.
PvE'nin keyfi ise oyunun dünyasını çözmekten, güçlü düşmanları alt etmekten, görevleri tamamlamaktan ve arkadaşlarla ortak hedefe ulaşmaktan gelebilir.
Bazı oyuncular rekabetin gerilimini sever.
Bazıları hikâye anlatımını.
Bazıları karakter geliştirmeyi.
Bazıları ekip çalışmasını.
Bazıları da hepsini.
Üstelik günümüzde pek çok oyun PvP ve PvE'yi birbirinden kesin çizgilerle ayırmıyor. Bazı yapımlarda oyuncular önce çevresel düşmanlarla savaşırken daha sonra başka oyuncularla karşılaşabiliyor. Bazılarında ise PvE görevleri karakter gelişimi sağlayarak PvP performansını etkileyebiliyor.
Bu yüzden bir oyunun “PvP oyunu” veya “PvE oyunu” olarak tanımlanması bazen yalnızca genel eğilimi anlatır.
Son Söz: İki Kısaltmadan Daha Fazlası
Bugün bir oyuna girip “PvP mi oynasam, PvE mi?” diye düşündüğünüzde aslında daha büyük bir seçim yapıyorsunuz.
Rekabet mi istiyorsunuz?
Keşif mi?
Takım arkadaşlarınızla ortak bir hedefe ulaşmak mı?
Yoksa başka bir oyuncunun hamlesini okuyup ona karşılık vermek mi?
Benim bu kavramlara bakışımı değiştiren şey de tam olarak bu ayrım oldu.
PvP yalnızca savaşmak değildir.
PvE yalnızca yaratık kesmek değildir.
Birinde insan davranışlarını, diğerinde oyunun sistemlerini okumaya çalışırsınız. Fakat her ikisinin merkezinde de oyuncu vardır.
Ve belki de en güzel tarafı şudur:
Aynı oyunun içinde bir gün rakibinizle mücadele ederken, ertesi gün aynı kişiyle aynı takımda bir boss'a karşı savaşabilirsiniz.
Dün sizi yenen oyuncu bugün takım arkadaşınız olabilir.
Dün birlikte zindana girdiğiniz arkadaşınız bugün arenada rakibiniz olabilir.
Bu açıdan bakınca PvP ve PvE arasındaki sınır yalnızca oyun tasarımının değil, oyuncu deneyiminin de bir parçasıdır.
Peki sizin için durum nasıl?
Bir oyunda PvP denildiğinde aklınıza rekabet, taktik ve rakibi okumak mı geliyor?
Yoksa PvE tarafında uzun görevler, boss savaşları ve ekip çalışması mı daha çekici?
Ve daha önemlisi: Sizce iyi bir oyuncuyu belirleyen şey hızlı refleksler mi, strateji mi, iletişim mi, yoksa bütün bunları doğru zamanda kullanabilmek mi?
Forumda özellikle şu sorunun cevaplarını merak ediyorum:
Bir oyunda PvP ve PvE arasında seçim yapmanız gerekseydi, hangi oyun tarzını seçerdiniz ve sizi o seçime götüren asıl sebep ne olurdu?
Not olarak, bu yazıdaki tarihsel ve oyuncu davranışlarına ilişkin çerçeve; Richard Bartle'ın çok oyunculu oyunlardaki oyuncu tipleri üzerine 1996 tarihli çalışması ve Nick Yee'nin çevrim içi oyun motivasyonlarını inceleyen araştırmaları gibi akademik çalışmalardan esinlenmiştir. Bu araştırmalar oyuncu tercihlerini tek bir kalıba indirgemek yerine farklı motivasyonların bir arada bulunabileceğine dikkat çekmesi açısından özellikle önemlidir.
Karakter rollerini tutarlı biçimde düzeltAçılışı daha samimi ve kişisel yap
Karakter rollerini tutarlı biçimde düzelt
Açılışı daha samimi ve kişisel yap
Tarihsel bölümü hikâyeye daha doğal bağla