Defne
New member
Sabah namazından sonra güneşin doğmasını beklemek mümkün olmayabilir. Bu durumda hayatın şartlarını dikkate almak gerekir. İbadeti insanın hayatını güzelleştiren bir imkân olarak görmek başka, insanı sürekli suçluluk altında bırakmak başka şeydir.
İşrak Namazının En Güzel Tarafı Belki de “Günün İlk Kararı” Olması
Bana göre bu namazın üzerinde daha az konuşulan ama çok güzel bir tarafı var: Günün ilk bilinçli tercihlerinden biri olması.
Düşünün.
Telefonu elimize almadan önce bir süre Allah'ı hatırlıyoruz.
Haberleri okumadan önce dua ediyoruz.
Mesajlara cevap vermeden önce kendi içimize dönüyoruz.
Patronun e-postasını görmeden önce secde ediyoruz.
Borsa açılmadan önce, trafik başlamadan önce, çocukların “Anneee!” veya “Babaaa!” diye seslenmesinden önce insan birkaç dakikalığına dünyadan uzaklaşıyor.
Bunun manevi tarafı kadar psikolojik bir etkisi de olabilir: Günün yönünü belirleme hissi.
Elbette bunu “namaz kılarsanız stresiniz kesin olarak biter” gibi bilimsel olmayan bir iddiaya çevirmemek gerekir. Fakat düzenli ibadetlerin kişinin hayatındaki anlam, disiplin, şükür ve manevi bağ duygusuyla ilişkili olması anlaşılabilir bir durumdur.
İki Rekât Küçük Görünür mü?
Bazen insanın içine şöyle bir düşünce giriyor:
“İki rekât ne olacak ki?”
İşte tam burada büyük bir yanılgı olabilir.
Çünkü ibadetlerde sadece miktara bakmak insanı yanıltabilir.
Sabahın erken saatlerinde iki rekât kılmak, kişinin bütün gününü değiştirecek kadar büyük bir karar olmayabilir. Ama küçük ve düzenli davranışların insan hayatında nasıl bir yer oluşturduğunu düşünmek gerekir.
Bugün iki rekât.
Yarın iki rekât.
Bir süre sonra sabahın sessizliğiyle namaz arasında bir bağ oluşuyor.
Bir gün insan “Bugün de kılacağım” diye düşünmeye başlıyor.
Sonra namaz bir angarya olmaktan çıkıp beklenen bir buluşmaya dönüşebiliyor.
Peki Kaç Rekât Kılınır?
Diyanet'in güncel açıklamasında duhâ/kuşluk namazının iki rekâttan on iki rekâta kadar kılınabileceği belirtilmektedir. High Board of Religious Affairs+1
Burada yeni başlayan bir kişinin “On iki rekât kılmıyorsam eksik mi kaldım?” diye düşünmesine gerek yok.
İbadetin sürdürülebilir olması çok değerlidir.
Bir kişi iki rekât kılıyorsa iki rekâtla devam edebilir. Daha fazla kılmak isteyen dört, sekiz veya on iki rekât kılabilir. Diyanet'in yayınlarında bu sayılara ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Diyanet Dijital+1
Bence en sağlıklı yaklaşım şu:
Önce düzen, sonra miktar.
Çünkü bir gün büyük bir hevesle on iki rekât kılıp sonraki on gün hiçbir şey yapmamak yerine, kişinin kendisine uygun bir düzen oluşturması daha anlamlı olabilir.
Sabah Namazından Sonra Yapılabilecek Güzel Bir Rutin
Mesela şöyle bir sabah düzeni düşünülebilir:
Sabah namazı → kısa zikir → Kur'an'dan birkaç sayfa → güneşin doğmasını bekleme → işrak/duhâ namazı → dua → güne başlama.
Bu sırada telefon mümkünse biraz uzakta.
Çünkü insanın sabah namazından üç dakika sonra sosyal medyada “Bugün burç yorumunuz…” diye başlayan bir içerikle karşılaşması manevi atmosfer açısından biraz talihsiz olabilir.
Üstelik sabahın ilk dakikalarını sürekli bildirimlerle doldurmak yerine sessiz geçirmek, kişinin kendisini toparlamasına yardımcı olabilir.
Burada amaç kusursuz bir sabah rutini oluşturmak değil.
Amaç, güne Allah'ı unutmadan başlamaya çalışmak.
En Büyük Sevap Belki de Devamlılıkta Saklıdır
Kuşluk namazının fazileti hakkında hadislerde ciddi teşvikler bulunuyor. Ancak ibadeti sadece “çok sevap kazanacağım” düşüncesine indirgemek, onun daha derin anlamını kaçırmamıza neden olabilir. Diyanet Hadislerle İslam+1
Bir insanın hayatında düzenli olarak Allah'a yönelmesi, şükretmesi, dua etmesi ve günün başlangıcında kendisini hesaba çekmesi başlı başına değerli bir alışkanlık.
Şunu kendimize sorabiliriz:
Günün ilk yarım saatini neye ayırırsak, günün geri kalanında ne değişir?
Belki daha sabırlı oluruz.
Belki daha az öfkeleniriz.
Belki bir yakınımız için dua ederiz.
Belki dün yaptığımız bir hatayı düşünürüz.
Belki hiçbir olağanüstü şey olmaz.
Ama bazen ibadetin güzelliği zaten burada değil midir?
Her ibadet sonrasında gökyüzünün açılması, bütün problemlerin çözülmesi veya hayatın bir anda mükemmel hale gelmesi gerekmiyor.
Bazen insan sadece secdeden kalkıyor ve aynı hayatına biraz daha farklı bir kalple dönüyor.
Sonuç: Sabahın Sessizliğini Küçümsememek Gerek
Sabah namazından sonra kılınan işrak/duhâ yani kuşluk namazı, güneş doğmadan hemen sonra kılınan ayrı bir namaz olarak anlaşılmamalı; güneş doğduktan ve kerâhet vakti çıktıktan sonra kılınmalıdır. Diyanet kaynaklarında bu vaktin yaklaşık olarak güneş doğduktan 40-50 dakika sonra başladığı, namazın iki ila on iki rekât arasında kılınabileceği ve hadislerde faziletinin teşvik edildiği belirtilmektedir. hatay.diyanet.gov.tr+1
Fakat bu konunun bence en güzel tarafı rekât sayısından bile önce geliyor:
Sabahın ilk saatlerini Allah'a ayırabilmek.
Günün geri kalanında yüzlerce karar vereceğiz. Kiminle konuşacağımızı, neyi yetiştireceğimizi, neyi erteleyeceğimizi, hangi probleme çözüm bulacağımızı düşüneceğiz.
Erkek de kadın da, genç de yaşlı da, planlı olan da dağınık olan da, çok konuşan da sessiz kalan da aynı şeyi yapacak:
Günü yaşayacak.
Öyleyse neden o günün ilk anlarından birkaç dakikasını Rabbimize ayırmayalım?
Belki de mesele “Bu namazın sevabı ne kadar?” sorusundan biraz daha büyük.
Asıl soru şu olabilir:
“Ben bugün güne nasıl bir kalple başlamak istiyorum?”
İşrak Namazının En Güzel Tarafı Belki de “Günün İlk Kararı” Olması
Bana göre bu namazın üzerinde daha az konuşulan ama çok güzel bir tarafı var: Günün ilk bilinçli tercihlerinden biri olması.
Düşünün.
Telefonu elimize almadan önce bir süre Allah'ı hatırlıyoruz.
Haberleri okumadan önce dua ediyoruz.
Mesajlara cevap vermeden önce kendi içimize dönüyoruz.
Patronun e-postasını görmeden önce secde ediyoruz.
Borsa açılmadan önce, trafik başlamadan önce, çocukların “Anneee!” veya “Babaaa!” diye seslenmesinden önce insan birkaç dakikalığına dünyadan uzaklaşıyor.
Bunun manevi tarafı kadar psikolojik bir etkisi de olabilir: Günün yönünü belirleme hissi.
Elbette bunu “namaz kılarsanız stresiniz kesin olarak biter” gibi bilimsel olmayan bir iddiaya çevirmemek gerekir. Fakat düzenli ibadetlerin kişinin hayatındaki anlam, disiplin, şükür ve manevi bağ duygusuyla ilişkili olması anlaşılabilir bir durumdur.
İki Rekât Küçük Görünür mü?
Bazen insanın içine şöyle bir düşünce giriyor:
“İki rekât ne olacak ki?”
İşte tam burada büyük bir yanılgı olabilir.
Çünkü ibadetlerde sadece miktara bakmak insanı yanıltabilir.
Sabahın erken saatlerinde iki rekât kılmak, kişinin bütün gününü değiştirecek kadar büyük bir karar olmayabilir. Ama küçük ve düzenli davranışların insan hayatında nasıl bir yer oluşturduğunu düşünmek gerekir.
Bugün iki rekât.
Yarın iki rekât.
Bir süre sonra sabahın sessizliğiyle namaz arasında bir bağ oluşuyor.
Bir gün insan “Bugün de kılacağım” diye düşünmeye başlıyor.
Sonra namaz bir angarya olmaktan çıkıp beklenen bir buluşmaya dönüşebiliyor.
Peki Kaç Rekât Kılınır?
Diyanet'in güncel açıklamasında duhâ/kuşluk namazının iki rekâttan on iki rekâta kadar kılınabileceği belirtilmektedir. High Board of Religious Affairs+1
Burada yeni başlayan bir kişinin “On iki rekât kılmıyorsam eksik mi kaldım?” diye düşünmesine gerek yok.
İbadetin sürdürülebilir olması çok değerlidir.
Bir kişi iki rekât kılıyorsa iki rekâtla devam edebilir. Daha fazla kılmak isteyen dört, sekiz veya on iki rekât kılabilir. Diyanet'in yayınlarında bu sayılara ilişkin açıklamalar yer almaktadır. Diyanet Dijital+1
Bence en sağlıklı yaklaşım şu:
Önce düzen, sonra miktar.
Çünkü bir gün büyük bir hevesle on iki rekât kılıp sonraki on gün hiçbir şey yapmamak yerine, kişinin kendisine uygun bir düzen oluşturması daha anlamlı olabilir.
Sabah Namazından Sonra Yapılabilecek Güzel Bir Rutin
Mesela şöyle bir sabah düzeni düşünülebilir:
Sabah namazı → kısa zikir → Kur'an'dan birkaç sayfa → güneşin doğmasını bekleme → işrak/duhâ namazı → dua → güne başlama.
Bu sırada telefon mümkünse biraz uzakta.
Çünkü insanın sabah namazından üç dakika sonra sosyal medyada “Bugün burç yorumunuz…” diye başlayan bir içerikle karşılaşması manevi atmosfer açısından biraz talihsiz olabilir.
Üstelik sabahın ilk dakikalarını sürekli bildirimlerle doldurmak yerine sessiz geçirmek, kişinin kendisini toparlamasına yardımcı olabilir.
Burada amaç kusursuz bir sabah rutini oluşturmak değil.
Amaç, güne Allah'ı unutmadan başlamaya çalışmak.
En Büyük Sevap Belki de Devamlılıkta Saklıdır
Kuşluk namazının fazileti hakkında hadislerde ciddi teşvikler bulunuyor. Ancak ibadeti sadece “çok sevap kazanacağım” düşüncesine indirgemek, onun daha derin anlamını kaçırmamıza neden olabilir. Diyanet Hadislerle İslam+1
Bir insanın hayatında düzenli olarak Allah'a yönelmesi, şükretmesi, dua etmesi ve günün başlangıcında kendisini hesaba çekmesi başlı başına değerli bir alışkanlık.
Şunu kendimize sorabiliriz:
Günün ilk yarım saatini neye ayırırsak, günün geri kalanında ne değişir?
Belki daha sabırlı oluruz.
Belki daha az öfkeleniriz.
Belki bir yakınımız için dua ederiz.
Belki dün yaptığımız bir hatayı düşünürüz.
Belki hiçbir olağanüstü şey olmaz.
Ama bazen ibadetin güzelliği zaten burada değil midir?
Her ibadet sonrasında gökyüzünün açılması, bütün problemlerin çözülmesi veya hayatın bir anda mükemmel hale gelmesi gerekmiyor.
Bazen insan sadece secdeden kalkıyor ve aynı hayatına biraz daha farklı bir kalple dönüyor.
Sonuç: Sabahın Sessizliğini Küçümsememek Gerek
Sabah namazından sonra kılınan işrak/duhâ yani kuşluk namazı, güneş doğmadan hemen sonra kılınan ayrı bir namaz olarak anlaşılmamalı; güneş doğduktan ve kerâhet vakti çıktıktan sonra kılınmalıdır. Diyanet kaynaklarında bu vaktin yaklaşık olarak güneş doğduktan 40-50 dakika sonra başladığı, namazın iki ila on iki rekât arasında kılınabileceği ve hadislerde faziletinin teşvik edildiği belirtilmektedir. hatay.diyanet.gov.tr+1
Fakat bu konunun bence en güzel tarafı rekât sayısından bile önce geliyor:
Sabahın ilk saatlerini Allah'a ayırabilmek.
Günün geri kalanında yüzlerce karar vereceğiz. Kiminle konuşacağımızı, neyi yetiştireceğimizi, neyi erteleyeceğimizi, hangi probleme çözüm bulacağımızı düşüneceğiz.
Erkek de kadın da, genç de yaşlı da, planlı olan da dağınık olan da, çok konuşan da sessiz kalan da aynı şeyi yapacak:
Günü yaşayacak.
Öyleyse neden o günün ilk anlarından birkaç dakikasını Rabbimize ayırmayalım?
Belki de mesele “Bu namazın sevabı ne kadar?” sorusundan biraz daha büyük.
Asıl soru şu olabilir:
“Ben bugün güne nasıl bir kalple başlamak istiyorum?”