Sakar Şakir filmindeki bakkal nerede ?

Selin

New member
"Bir şeyi bulmak istiyorsak önce neyi aradığımızı netleştirmeliyiz," diyor. "Bakkalın kendisini mi arıyoruz, dükkânın bulunduğu binayı mı, yoksa o sahnenin çekildiği sokağı mı?"

Bu soru hepimizi durduruyor. Çünkü günlük konuşmada bunların hepsini aynı şeymiş gibi kullanıyoruz. Oysa yıllar önce çekilmiş bir filmin dükkânı yıkılmış, bina yenilenmiş veya mekân başka bir işletmeye dönüşmüş olabilir. Filmde gördüğümüz yerle bugün ziyaret edeceğimiz yer arasında fiziksel bir devamlılık bulunmayabilir.

Derya ise başka bir ayrıntıyı fark ediyor. İnternetteki bazı yazılarda belirli apartmanlar ve sokaklar öne çıkarılırken, başka kaynaklarda daha genel çekim bölgelerinden söz ediliyor. Bu nedenle tek bir internet paylaşımını kesin kanıt kabul etmemek gerektiğini söylüyor.

"İnsanlar bazen bir fotoğraf paylaşıyor ve altına 'İşte tam burası' yazıyor," diyor. "Fotoğraf gerçekten aynı binaya ait olabilir. Ama o görüntünün hangi yılda çekildiğini, filmin hangi sahnesiyle eşleştiğini ve binanın konumunun nasıl doğrulandığını da bilmemiz gerekiyor."

Bence hikâyemizin en önemli dönüm noktası bu oluyor. Çünkü merakımızın peşinden koşarken bir iddiaya inanmakla bir iddiayı araştırmak arasındaki farkı öğreniyoruz.

Murat, çözüm olarak eski film karelerini günümüzdeki sokak görüntüleriyle karşılaştırmayı öneriyor. Derya ise semtte uzun yıllardır yaşayan insanlarla görüşmenin ve yerel tarih kayıtlarına ulaşmanın yararlı olacağını düşünüyor. Birlikte bir araştırma listesi hazırlıyoruz.

- Filmdeki bakkalın göründüğü sahnenin zaman kodunu belirlemek.

- Aynı sahnede görünen bina, tabela, kapı ve sokak ayrıntılarını kaydetmek.

- Çekim yeri hakkında yayımlanmış bilgileri birden fazla kaynaktan kontrol etmek.

- Eski fotoğrafları, haritaları ve mümkünse mahalle sakinlerinin doğrulanabilir tanıklıklarını karşılaştırmak.

Artık elimizde yalnızca bir merak değil, uygulanabilir bir araştırma yöntemi var.

Sizce eski bir Yeşilçam mekânını bulmak için en güvenilir kanıt hangisi olurdu: Aynı binanın eski ve yeni fotoğrafları mı, resmî bir çekim kaydı mı, yoksa birbirinden bağımsız kişilerin doğrulanabilen tanıklıkları mı?
[HEADING=1]6. 1970'lerin İstanbul'u: Değişen Sokaklar, Değişen Hayatlar[/HEADING]
Akşamüstü Yeşilköy sokaklarında yürürken, aradığımız bakkalın izini sürmek bizi İstanbul'un daha geniş hikâyesine götürüyor.

1970'ler, Türkiye'de şehirleşmenin, iç göçün ve ekonomik dönüşümlerin yoğun biçimde hissedildiği yıllardı. İstanbul'un farklı semtlerinde yeni apartmanlar yükseliyor, eski yapıların çevresinde yeni işletmeler açılıyor, mahallelerin nüfusu ve gündelik alışkanlıkları değişiyordu. Yeşilçam filmleri de bu dönüşümün izlerini kimi zaman doğrudan, kimi zaman arka plandaki mekânlar aracılığıyla beyaz perdeye taşıyordu.

Sakar Şakir'in temel hikâyesi miras üzerinden ilerler. Kayseri'de yaşayan Şakir, İstanbul'daki amcasından kalan mirası almak için yola çıkar. Ancak mirası paylaşmak istemeyen kişiler yüzünden kendisini bir dizi karışıklığın içinde bulur. Bu öykü, komedi unsurlarının yanında mülkiyet, aile bağları ve şehirdeki çıkar ilişkileri üzerine düşünmeye de imkân verir. Filmin konusu ve yapım bilgileri SinemaTürk'ün kayıtlarında da yer alıyor. SinemaTürk+1

Miras meselesi, yalnızca eski filmlere ait bir konu değil. Bir evin, dükkânın veya arsanın kime kalacağı; o mülkün aile içinde nasıl paylaşılacağı ve insanların ekonomik çıkarlarının ilişkileri nasıl değiştirebileceği bugün de önemini koruyor.

Hikâyemizde Cemil Bey'in dükkânına yeniden dönüyoruz. Bir zamanlar küçük bir bakkalın bulunduğu yerde şimdi başka bir işletme olduğunu hayal ediyoruz. Duvarlar yenilenmiş, tabela değişmiş, kaldırım düzenlenmiş olabilir. Ama o dükkânın eski müşterilerinin hatıraları, mahallenin geçmişine ait bir parçayı taşımaya devam ediyor.

Derya, "Bir yer değişince geçmişi de tamamen kayboluyor mu?" diye soruyor.

Murat cevap veriyor:

"Fiziksel izler kaybolabilir. Ama onları belgelediysen, fotoğrafladıysan ve hikâyelerini kaydettiysen geçmişin bir bölümünü koruyabilirsin."

İkisi de haklı. Bir yapının korunmasıyla o yapının çevresinde oluşmuş toplumsal hafızanın korunması birbirine bağlı, ancak farklı meseleler. Eski bir dükkânı yalnızca dış cephesiyle hatırlamak başka, o dükkânda yıllarca çalışan insanları ve mahalle yaşamındaki rolünü anlamak başka.

Bu yüzden Sakar Şakir'in bakkalını aramak bana şunu düşündürüyor: Şehirlerin geçmişi yalnızca tarihî saraylarda, anıtlarda veya büyük meydanlarda saklı değildir. Bazen en değerli izler, bir zamanlar ekmek alınan küçük bir dükkânın hikâyesinde gizlidir.
[HEADING=1]7. Peki, Sakar Şakir Filmindeki Bakkal Tam Olarak Nerede?[/HEADING]
Hikâyemizin başındaki soruya artık daha açık bir yanıt verebiliriz.

Sakar Şakir'in çekim yerleri arasında İstanbul'un Bakırköy ilçesine bağlı Yeşilköy semti gösteriliyor. Bu bilgi, Hürriyet, Milliyet ve Sözcü'nün filmle ilgili yayımladığı yazılarda da yer alıyor. Milliyet+2

Ancak burada önemli bir ayrım var: Filmin Yeşilköy'de çekildiği bilgisi, bakkal sahnesinin bugün belirli bir sokakta veya hâlâ ayakta olan belirli bir dükkânda bulunduğunu tek başına kanıtlamıyor.

Dolayısıyla bakkalın kesin adresi, mevcut kaynaklarla güvenilir biçimde doğrulanmış değil. İnternette karşılaşabileceğiniz bir sokak adı veya dükkân fotoğrafı, filmdeki sahneyle karşılaştırılmadan kesin bilgi olarak değerlendirilmemeli.

Bu mekânı gerçekten bulmak isteyenlerin şu yolu izlemesi daha sağlıklı olur:

1. Filmin bakkal sahnesini mümkün olduğunca net bir görüntüyle belirlemek.

2. Sahnenin arka planındaki mimari ayrıntıları incelemek.

3. Yeşilköy'deki eski yapı fotoğrafları ve tarihî haritalarla karşılaştırma yapmak.

4. Gerekirse yerel tarih araştırmacılarından ve semtin eski sakinlerinden destek almak.

Bu adımların sonunda bir adres bulunursa, onu da hangi kanıta dayanarak belirlediğimizi açıklamak gerekir. Böylece bir söylentiyi tekrarlamak yerine, başkalarının da kontrol edebileceği bir sonuca ulaşabiliriz.
[HEADING=1]8. Son Bir Mahalle Hikâyesi: Dükkânın Kapısı Kapanırken[/HEADING]
Hikâyemizin sonuna doğru Cemil Bey'in dükkânına bir kez daha uğruyoruz. Güneş alçalırken dükkânın önündeki kasalar içeri taşınıyor. Cemil Bey kapının yanında durup sokağa bakıyor.

"İnsanlar bazen eski bir dükkânı arıyor," diyor. "Ama aslında o dükkânda yaşadıkları günleri özlüyorlar."

Bu cümle aklımızda kalıyor.

Belki de Sakar Şakir'deki bakkalın peşine düşmemizin nedeni yalnızca filmin çekildiği yeri öğrenmek değildir. Belki çocukluğumuzda izlediğimiz filmlerin bize hatırlattığı komşulukları, sokak oyunlarını, eski dükkânları ve o günlerin kendine özgü atmosferini yeniden hissetmek istiyoruz.

Kemal Sunal'ın canlandırdığı Şakir'in sakarlıkları bizi güldürürken, filmin arka planındaki şehir de farkında olmadan hafızamıza yerleşiyor. Yıllar sonra aynı filmi izlediğimizde yalnızca bir espriyi beklemiyoruz; eski İstanbul'dan bir görüntüye, tanıdık bir kapıya veya artık var olmayan bir dükkâna da rastlamak istiyoruz.

Murat son notunu defterine yazıyor: "Bir mekânın adresini bulmak, araştırmanın sonu olabilir. Ama onun neden hatırlandığını anlamak, başka bir yolculuğun başlangıcıdır."

Derya ise dükkânın kapısından son kez içeri bakıyor. "Bence geçmişi korumak, yalnızca eski binaları ayakta tutmak değil," diyor. "İnsanların o binalarla kurduğu bağı da anlatmak."

İstanbul'un kalabalığına karışıp eve dönerken aklımda şu düşünce kalıyor: Belki bir gün Sakar Şakir'deki bakkalın tam adresi, eski bir fotoğrafın veya yıllardır saklanan bir çekim belgesinin yardımıyla bulunacak. O zaman bu hikâyeye yeni bir bölüm daha ekleyebiliriz.

Ama şimdilik elimizde Yeşilköy'e uzanan bir iz, doğrulanması gereken bir adres sorusu ve geçmişe açılan bir film var.

Şimdi sözü size bırakıyorum arkadaşlar:

- Sakar Şakir'deki bakkalın hangi sokakta olduğunu bilen veya bu konuda eski fotoğraflara sahip olan var mı?

- Filmin çekildiği semtleri ziyaret edip sahnelerle günümüzdeki görüntüleri karşılaştıran oldu mu?

- Sizce Yeşilçam filmlerindeki eski dükkânları ve mahalleleri korumak için neler yapılmalı?

Birinizin aile albümündeki eski bir fotoğraf, bir başkasının çocukluk hatırası veya yıllardır sakladığı bir film karesi, bu merakın çözülmesine yardımcı olabilir. Yorumlarda paylaşacağınız doğrulanabilir bilgiler, aradığımız bakkalın izini sürerken hepimize yeni bir kapı açabilir.
[HEADING=1]Kaynakça ve doğrulama notu[/HEADING]
- SinemaTürk - Sakar Şakir film künyesi. Filmin yapım yılı, yönetmeni, senaristleri ve konusu.

- Milliyet - Sakar Şakir'in konusu ve çekim yeri hakkında haber. Yeşilköy bilgisi.

- Hürriyet - Sakar Şakir'in çekildiği yer ve film bilgileri. Çekim yeri ve film özeti.

Not: Bakkalın kesin adresi bu kaynaklarda doğrulanmış bir bilgi olarak sunulmadığından, hikâyede kesin adres iddiasında bulunulmamıştır. Cemil Bey, Murat ve Derya ile ilgili sahneler ise mahalle kültüründen esinlenen kurgusal anlatım unsurlarıdır.
 
Üst