Sakar Şakiri'ni kim yazdı ?

Can

New member
Sakar Şakir’i Kim Yazdı? Türk Sinemasının Unutulmaz Karakterinin Ardındaki Hikâye

Arkadaşlar, geçenlerde eski Türk filmlerinden konuşurken konu bir anda Sakar Şakir’e geldi. Hani şu başına gelmedik olay kalmayan, bir işe kalkıştığında ortalığı birbirine katan ama bütün sakarlığına rağmen insanı güldürmeyi başaran Şakir var ya… Onun filmini yıllar sonra yeniden izlediğimde kendime şu soruyu sordum: Sakar Şakir’i kim yazdı ve bu kadar yıl geçmesine rağmen onu hâlâ neden seviyoruz?

İşin ilginç tarafı, bu sorunun cevabı yalnızca bir senaristin adını öğrenmekten ibaret değil. Çünkü Sakar Şakir, Türk toplumunun aile ilişkilerini, mahalle kültürünü, para hırsını ve insanların birbirleriyle kurduğu tuhaf ama bir o kadar tanıdık ilişkileri de içinde taşıyor.

Gelin, bu sorunun peşine biraz hikâye tadında düşelim. Eski bir filmin perde arkasından başlayıp geçmişin İstanbul sokaklarına, aile içindeki hesaplaşmalara ve komedinin arkasında saklanan toplumsal gerçeklere doğru uzanalım.

1. Sakar Şakir’i Kim Yazdı? Önce Gerçekleri Öğrenelim

1977 yapımı Sakar Şakir filminin senaryosunu, Türk sinemasının önemli senaristlerinden Suphi Tekniker yazmıştır. Filmin yönetmen koltuğunda Natuk Baytan otururken başrolde, Türk komedisinin unutulmaz isimlerinden Kemal Sunal yer alır.

Filmde Kemal Sunal'ın canlandırdığı Şakir, saf ve sakar kişiliğiyle çevresindeki insanların kurduğu hesapların ortasında kalır. Memleketinden İstanbul'a gelen Şakir'in miras meselesi nedeniyle karşılaştığı insanlar, olayların giderek karmaşıklaşmasına yol açar. Onun iyi niyetinden yararlanmak isteyenler, çıkarlarını korumak için çeşitli oyunlara başvurur. Fakat Şakir'in öngörülemeyen davranışları, hazırlanan planları da altüst eder.

Burada önemli bir ayrıntı var: Bir filmin senaryosunu yazmakla o filmin yönetmenliğini yapmak aynı şey değildir. Suphi Tekniker hikâyenin senaryo tarafında yer alırken Natuk Baytan, hikâyenin sinema diliyle anlatılmasını sağlamıştır. Kemal Sunal'ın oyunculuğu ve diğer oyuncuların performansları da karakterin hafızalara kazınmasında önemli rol oynamıştır.

Peki, yalnızca sakarlık üzerine kurulu bir karakter bu kadar kalıcı olabilir mi? Bence asıl mesele tam da burada başlıyor.

2. İstanbul'a Gelen Bir Adamın Büyük Hesaplaşması

Şimdi kendimizi 1970'li yılların İstanbul'una götürelim.

Şehir büyüyor, mahalleler değişiyor, köylerden ve küçük kasabalardan insanlar yeni bir hayat kurmak için İstanbul'a geliyor. Herkesin cebinde aynı miktarda para yok, herkesin eğitim imkânı eşit değil ve herkes büyük şehrin görünmez kurallarını bilmiyor.

İşte böyle bir İstanbul'a, elinde büyük planları olmadan gelen bir adam düşünün: Şakir.

Şakir'in hayatı, miras meselesiyle birlikte bir anda değişiyor. Normal şartlarda insanın sevineceği bir gelişme, onun için karmaşık ilişkilerin ve hesapların başlangıcı hâline geliyor. Çünkü ortada yalnızca bir miras yok; o mirasın kime kalacağına karar vermek isteyen insanlar, kendi çıkarlarını korumaya çalışan akrabalar ve fırsat kollayan kişiler de var.

Şakir'in en büyük dezavantajı, insanların kendisi kadar açık sözlü olduğunu düşünmesi. Birisi ona gülümsediğinde samimiyet bekliyor, biri yardım teklif ettiğinde iyi niyet arıyor. Fakat İstanbul'un bu küçük dünyasında herkes aynı şekilde hareket etmiyor.

Tam bu noktada hikâyenin komik tarafı ortaya çıkıyor. Şakir, kendisini kandırmaya çalışanların planlarını çoğu zaman bilinçli bir stratejiyle değil, beklenmedik hareketleriyle bozuyor.

Bir düşünün: Karşınızda her ayrıntıyı hesapladığını sanan biri var. Planını hazırlamış, insanları yönlendirmiş, sonunda kazanacağına inanmış. Fakat hesaba katmadığı tek şey, karşısındaki insanın öngörülemezliği.

Şakir'in dünyasında işler tam da böyle karışıyor.

Sizce hayatta her şeyi önceden planlayan insanlar mı daha başarılı olur, yoksa şartlar değiştiğinde doğaçlama hareket edebilenler mi?

3. Erkeklerin Planları, Kadınların İlişkileri: Herkesin Kendi Mücadelesi

Sakar Şakir'in çevresindeki karakterlere dikkatle baktığımızda, yalnızca kişisel çıkar çatışmalarını değil, dönemin toplumsal ilişkilerine dair ipuçlarını da görebiliriz.

Hikâyedeki bazı erkek karakterler olaylara daha çok hesap, kazanç, güç ve kontrol açısından yaklaşır. Bir sorunu çözmek için plan yapar, olası sonuçları düşünür ve başkalarının davranışlarını kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirmeye çalışırlar.

Ancak strateji kurmak her zaman akıllıca davranmak anlamına gelmez. Bir insan bütün ihtimalleri hesapladığını düşünse bile başkalarının güvenini, duygularını ve beklenmedik tepkilerini hesaba katmadığında kendi planının kurbanı olabilir.

Şakir'in çevresindeki çıkarcı insanların yaşadığı sorun da budur. Onlar için başarı, mirasa ulaşmak veya rakiplerini saf dışı bırakmaktır. Fakat ilişkileri yalnızca kazanılacak bir mücadele gibi gördüklerinde insanları yanlış okumaya başlarlar.

Kadın karakterlere ve aile içindeki ilişkilere toplumsal açıdan baktığımızda ise farklı bir boyut ortaya çıkar. Aile bağlarını korumak, kimin kime güvendiğini anlamak, kırgınlıkları yönetmek ve insanların gerçek niyetlerini sezmek gibi meseleler, olayların gidişatında önem kazanabilir.

Burada kadınların yalnızca duygularıyla hareket ettiği, erkeklerin ise daima akılcı olduğu gibi basit bir ayrım yapmak doğru olmaz. Empati de strateji de herkesin kullanabileceği becerilerdir. Bir insanın güçlü tarafı, cinsiyetinden çok deneyimlerine, karakterine ve içinde bulunduğu koşullara bağlıdır.

Düşünün ki ailede bir miras tartışması yaşanıyor. Bir kişi belgeleri inceliyor, olası hukuki yolları araştırıyor ve çözüm planı hazırlıyor. Başka biri ise yıllardır biriken kırgınlıkları fark ediyor, aile üyelerinin neden birbirine güvenmediğini anlamaya çalışıyor.

İlk yaklaşım sorunun somut tarafını çözebilir. İkinci yaklaşım ise aynı sorunun yeniden ortaya çıkmasını önleyebilir.

Gerçek hayatta kalıcı çözümler çoğu zaman bu iki yaklaşımın birleşmesiyle ortaya çıkar.

Sakar Şakir'in dünyasında da asıl soru yalnızca kimin daha kurnaz olduğu değildir. İnsanların birbirlerini ne kadar tanıdığı, kimin kime güvendiği ve çıkarların ilişkileri nasıl değiştirdiği de önemlidir.

Sizce aile içinde para söz konusu olduğunda insanlar gerçekten değişir mi, yoksa para yalnızca zaten var olan karakter özelliklerini mi ortaya çıkarır?

4. Miras Meselesi: Para mı Daha Değerli, İnsan mı?

Bir an için filmin komik olaylarını bir kenara bırakalım ve hikâyenin merkezindeki miras meselesini düşünelim.

Miras, yalnızca bir evin, dükkânın veya paranın kime kalacağıyla ilgili değildir. Aynı zamanda aile üyelerinin kendilerini ne kadar değerli hissettikleriyle de bağlantılıdır.
 
Üst