Siccin filmindeki olaylar gerçek mi ?

Murat

New member
[ B ][ b ][ color=darkred ]Siccin Filmindeki Olaylar Gerçek mi? İnançlar, Kültürler ve İnsan Psikolojisi Açısından Kapsamlı Bir Değerlendirme[ /color ][ /b ][ / B ]

Korku filmlerini izlerken bazen insanın aklına takılan bir soru vardır: Ekranda gördüğümüz şeyler yalnızca senaryodan mı ibaret, yoksa gerçek hayatta da benzer olaylar yaşanıyor mu? Özellikle Türk korku sinemasının dikkat çeken yapımlarından Siccin söz konusu olduğunda bu soruyu sormamak zor. Büyü, cinler, aile içindeki sırlar, yasak ilişkiler, intikam ve insanın çaresiz kaldığı anlar bir araya geldiğinde film bittikten sonra bile insanın zihninde bazı sahneler yaşamaya devam ediyor.

Bence Siccin filmlerini ilginç kılan yalnızca korkutucu görüntüleri veya karanlık atmosferleri değil. Asıl mesele, hikâyelerin toplumda zaten karşılığı bulunan korkulara dayanması. Birinin sevdiği kişiyi kaybetmekten korkması, ailesinin dağılmasını istememesi, başına gelen kötü olayların nedenini anlayamaması veya kendisine zarar verildiğine inanması, dünyanın farklı toplumlarında karşılaşılabilen insani deneyimlerdir. Film bu duyguları doğaüstü unsurlarla birleştirerek seyirciye sunuyor.

Ancak burada önemli bir ayrım var: Bir olayın gerçekçi hissettirmesi, gerçekten yaşandığının kanıtı değildir. Aynı şekilde bir inancın milyonlarca insan tarafından benimsenmesi de o inançla ilişkilendirilen her olayın bilimsel olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Bu yazıda Siccin filmlerindeki olayların gerçekliği meselesini Türkiye'deki inançlardan dünya kültürlerine, psikolojiden toplumsal ilişkilere kadar farklı açılardan değerlendirelim. Amacımız herhangi bir inancı küçümsemek ya da korku sinemasını yalnızca kurgu diye geçiştirmek değil; anlatılanlarla kanıtlanabilenleri birbirinden ayırarak konuyu daha derinlemesine anlamak.

[ B ][ b ][ color=darkred ]1. Siccin Filmindeki Olaylar Gerçek Bir Hikâyeye mi Dayanıyor?[ /color ][ /b ]

Öncelikle filmin gerçekliğiyle ilgili soruyu iki ayrı başlıkta düşünmek gerekiyor: Filmde anlatılan olayların belirli bir gerçek vakadan alınmış olması ve filmdeki doğaüstü olayların gerçekten gerçekleştiğinin kanıtlanmış olması.

Bunlar birbirinden farklı konular.

Siccin serisi, yönetmen Alper Mestçi'nin Türk korku sinemasında geliştirdiği kurmaca anlatılar arasında yer alıyor. Seride büyü, cinler, aile sırları ve doğaüstü müdahaleler gibi unsurlar kullanılıyor. Ancak bir filmde gerçekçi bir olay örgüsünün bulunması, senaryonun baştan sona belgelenmiş bir vakayı anlattığını göstermez. Belirli bir Siccin filminin hangi gerçek olaydan esinlendiğini söyleyebilmek için yönetmenin açıklaması, yapımcı beyanı veya doğrulanabilir bir vaka kaydı gibi somut kaynaklara ihtiyaç vardır.

Dolayısıyla bütün Siccin filmlerinin gerçek olaylardan alındığını kesin bir bilgi gibi sunmak doğru olmaz. Herhangi bir sahnenin gerçekten yaşandığını iddia etmek için de yalnızca filmdeki anlatımı veya internette dolaşan korku hikâyelerini kaynak göstermek yeterli değildir.

Burada bir başka ayrıntı daha var. Bir film, gerçek bir aile içi çatışmadan, toplumda anlatılan bir büyü hikâyesinden ya da insanların yaşadığı korku ve kayıp deneyimlerinden esinlenebilir. Fakat bu durum, hikâyenin doğaüstü açıklamasını doğrulamaz. Örneğin bir insanın hastalanması gerçek bir olaydır; hastalığın mutlaka büyü nedeniyle ortaya çıktığı iddiası ise ayrıca kanıtlanması gereken bir yorumdur.

Benim bu konudaki değerlendirmem şu: Siccin filmlerini izlerken en sağlıklı yaklaşım, onları toplumsal korkuları ve inançları kullanan korku yapımları olarak görmek, gerçek olay iddialarını ise bağımsız kanıtlarla değerlendirmektir.

Bir ayrıntıyı da özellikle belirtmek gerekiyor: Yönetmen Alper Mestçi, 2014 tarihli Siccin hakkında verdiği bir röportajda filmin hikâyesinin birkaç kişiden duyduğu anlatılardan hareketle oluşturulduğunu söylemiştir. Anlatılanların ayrıntılarının birbirinden farklı olduğunu, ancak ortak bir çıkış noktası bulunduğunu belirtmiştir. Mestçi, başka bir röportajında da kendisine yaşanmış olduğu iddia edilen çok sayıda hikâye ulaştığını ve bunları hayal gücüyle birleştirerek senaryoya dönüştürdüğünü açıklamıştır. FlipHTML5+1

Bu bilgiler, ilk filmin senaryo sürecinde gerçek olduğu ileri sürülen anlatılardan yararlanıldığına işaret ediyor. Fakat anlatıların bağımsız biçimde doğrulandığı veya filmdeki doğaüstü olayların gerçekten meydana geldiği sonucunu çıkarmaya yetmiyor.

[ B ][ b ][ color=darkred ]2. Cinler ve Büyü İnancı: Türkiye'deki Kültürel Arka Plan[ /color ][ /b ]

Siccin serisinin Türkiye'de karşılık bulmasının önemli nedenlerinden biri, cin ve büyü kavramlarının toplumun belirli kesimlerinde güçlü bir kültürel ve dinî anlam taşımasıdır. Bu kavramlar yalnızca sinema senaryolarında karşımıza çıkmaz; aile sohbetlerinde, halk anlatılarında, dinî tartışmalarda ve kuşaktan kuşağa aktarılan hikâyelerde de yer alabilir.

İslam inancında cinlerden söz edilir. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu da cinlerin varlığının İslam inancının bir parçası olduğunu belirtir. Bununla birlikte, cinlerin mahiyeti ve insanlarla ilişkileri hakkında vahyin bildirdikleri dışında kesin hükümler vermenin mümkün olmadığını vurgular. High Board of Religious Affairs

Burada iki farklı düzeyi birbirine karıştırmamak gerekir. Birincisi, insanların dinî inançlarıdır. İkincisi ise belirli bir hastalığın, aile içindeki çatışmanın, kazanın veya talihsizliğin cin ya da büyü kaynaklı olduğunu ileri süren somut iddialardır. İlkini anlamak için dinî ve kültürel bağlamı bilmek gerekir; ikincisini değerlendirmek içinse olayın kendisine ilişkin güvenilir kanıtlar aranmalıdır.

Örneğin bir insanın kendisine büyü yapıldığına inanması, onun korkusunun gerçek olmadığı anlamına gelmez. Bu inanç kişinin uykusunu, aile ilişkilerini ve günlük hayatını etkileyebilir. Ancak yaşadığı sıkıntının nedeninin gerçekten büyü olduğu, yalnızca bu kişinin inancından hareketle kanıtlanamaz.

Bana göre Siccin filmlerinin etkileyici tarafı da burada ortaya çıkıyor. Film, görünmeyen bir tehdidi yalnızca korkutucu bir varlık olarak sunmuyor; aynı zamanda kişinin kontrolünü kaybetme, sevdiklerine zarar gelmesi ve açıklayamadığı olaylarla karşılaşma korkusunu işliyor. Bu korkular, belirli bir dinî geleneğe ait olmanın ötesinde, insan deneyiminin de bir parçası.

[ B ][ b ][ color=darkred ]3. Dünya Kültürlerinde Benzer Korkular: Cinlerden Hayaletlere[ /color ][ /b ]

Cin, büyü ve doğaüstü varlıklar söz konusu olduğunda Türkiye'nin tek örnek olmadığını görmek oldukça ilginçtir. Farklı toplumlar, açıklamakta zorlandıkları deneyimleri kendi tarihleri, dinleri ve folklorları aracılığıyla anlamlandırmıştır.

Mısır ve Danimarka örneği

Mısır ve Danimarka'da uyku felci deneyimleri üzerine yapılan karşılaştırmalı araştırmalar, aynı türden bir deneyimin kültürel çevreye göre farklı açıklamalarla yorumlanabildiğini göstermiştir. Araştırmada Mısır'daki genel nüfus örnekleminde katılımcıların yüzde 48'i uyku felcini cinlerle ilişkilendirmiştir. Danimarka'daki katılımcılar ise doğaüstü açıklamalara daha az eğilim göstermiştir. PubMed

Bu bulgu, bütün Mısırlıların cinlere inandığı veya bütün Danimarkalıların doğaüstü inançları reddettiği anlamına gelmez. Araştırma belirli örneklemlerden elde edilen sonuçları gösterir. Ancak kültürel çevrenin insanların yaşadıkları olayları yorumlama biçimlerini etkileyebileceğine dair önemli bir örnektir.

İtalya ve Pandafeche anlatısı

İtalya'nın Abruzzo bölgesinde uyku felci, bazı kişiler tarafından Pandafeche adı verilen kötü niyetli bir varlıkla ilişkilendirilir. Bu varlık kimi anlatılarda cadı, kimi anlatılarda hayalet benzeri bir ruh veya ürkütücü bir kedi-insan figürü olarak betimlenir. Araştırmaya katılan 68 kişinin yüzde 38'i bu varlığın uyku felcine neden olmuş olabileceğine inanmıştır. PubMed

Türkiye'de karabasan anlatılarının taşıdığı anlamla bu örnek arasında dikkat çekici bir benzerlik vardır: İnsan uyanık olduğunu hisseder, hareket edemez ve çevresinde tehditkâr bir varlık bulunduğunu düşünebilir. Ancak bu deneyime verilen isim ve yüklenen anlam kültürden kültüre değişir.
 
Üst